Imoga İstanbul Grafik Sanatlar Müzesi

İstanbul Grafik Sanatlar Müzesi (IMOGA), 2004 yılında sanatçı ve eğitimci Süleyman Saim Tekcan öncülüğünde kurulan, Türkiye'nin ilk özgün baskı resim müzesidir. Dünyada az sayıda örneği bulunan bu ihtisas kurumu, İstanbul'un Anadolu yakasında, Çamlıca Tepesi eteklerindeki Üsküdar Ünalan Mahallesi sınırları içinde yer almaktadır. Toplam 2000 metrekarelik kapalı alana ve 6 katlı bir mimariye sahip olan yapı, geleneksel bir sergileme merkezinin ötesine geçerek aktif üretim alanlarını, araştırma birimlerini ve konaklama imkânlarını bir arada sunan yaşayan bir müze modeliyle faaliyet göstermektedir.

Müzenin kurumsal temelleri, Süleyman Saim Tekcan'ın 1970'li yıllara dayanan atölye çalışmalarına ve 30 yılı aşkın mesleki birikimine dayanmaktadır. Tekcan, teknolojik donanıma sahip ilk özel baskı atölyesini 1974 yılında Kadıköy Aralık Sokak'ta kurmuş ve bu mekânda ilk baskı resmi sanatçı Nurullah Berk üretmiştir. Çalışmalarını Haziran 1977'de Kadıköy Söğütlüçeşme'deki yeni atölyeye taşıyan Tekcan, burada Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nden sınıf arkadaşı ressam İsmail Avcı'nın desteğini alarak dönemin önde gelen sanatçılarını bir araya getirmiştir. Bu sürecin devamında, 1982 yılında temelleri atılan ve mimari projesi ressam ve mimar Cihat Burak tarafından hazırlanan Artess Çamlıca Sanat Evi, 13 Ekim 1984 tarihinde açılmıştır. Tüm bu kurumsal miras, 2004 yılında IMOGA çatısı altında kalıcı bir müzeye dönüştürülmüştür. 100'ü aşkın yerli ve yabancı sanatçının ürettiği 5.000'den fazla eseri barındıran zengin koleksiyonuyla kurum, baskı sanatının geçmişi ile bugününü bir arada sunmaktadır.

Program ve Sunulanlar

IMOGA bünyesinde sunulan programlar, kalıcı koleksiyon sergilemesi ile aktif sanatsal üretimi tek bir çatı altında birleştirmektedir. Müzenin giriş katı ve bu katın altında yer alan iki katla birlikte toplam 1100 metrekarelik bir sergileme alanı mevcuttur. Bu alanda, müzenin sürekli koleksiyonunda yer alan ve 100'den fazla yerli ile yabancı sanatçıya ait 5.000'i aşkın eser dönüşümlü periyotlarla sunulmaktadır. Ayrıca müze bünyesinde Ocak 2008 tarihinde kurulmuş olan İstanbul Ekslibris Müzesi yer almakta, ziyaretçilere bu özel grafik disiplinine dair kapsamlı bir seçki sunulmaktadır.

Binanın birinci katında faaliyet gösteren Süleyman Saim Tekcan Özgün Baskı Atölyesi, modern donanımıyla öne çıkan merkezi bir üretim alanıdır. Bu atölyede sanatçılara gravür, ipek baskı (serigrafi), linolyum ve litografi tekniklerinin tamamında eser üretme imkânı ve kapsamlı teknik danışmanlık sağlanmakta, üretilen çalışmalar kurum güvencesi altına alınmaktadır. Binanın ikinci katında ise heykeltıraş Ali Teoman Germaner tarafından kurulmuş olan ve günümüzde de işlevini sürdüren heykel atölyesi konumlanmaktadır.

Eğitim ve etkinlik programları kapsamında ziyaretçiler, baskı ve heykel sanatının üretim süreçlerini ve teknik araçlarını yakından tanıma, uygulamalı atölye çalışmalarına katılma ve sanatçılarla bir araya gelme fırsatı bulmaktadır. Binanın en üst katında yer alan çok amaçlı etkinlik salonu, çeşitli sanatsal buluşmalara ev sahipliği yapmaktadır. Fiziksel ziyaretlerde sunulan rehberli tur hizmetinin yanı sıra mekânı uzaktan incelemek isteyenler için 3D sanal tur seçeneği sunulmaktadır. Araştırmacılar ve öğrenciler ise müze kütüphanesinde yer alan sergi kataloglarını ve grafik sanatlar üzerine yayımlanmış kaynak yayınları inceleyebilmekte; kurumun dijital eser arşiv sistemi, çerçeve atölyesi ve fotoğraf stüdyosu gibi teknik birimlerinden yararlanabilmektedir.

Atmosfer ve Kimler İçin

IMOGA, geleneksel ve durağan bir müze ortamından farklı olarak, atölyelerdeki taze boya ve malzeme kokularının hissedildiği, üretimin ziyaretçiyle buluştuğu canlı ve ilham verici bir yaşayan müze atmosferine sahiptir. 6 kata yayılan düzenli mekân kurgusu; sanat üretimi, sergileme ve arşiv disiplinini dengeli bir şekilde bir araya getirmektedir. Müze binasının mimarisinde ve iç detaylarında Türk sanatının usta isimlerinin izleri görülmektedir. Binanın giriş alanında sanatçılar Ali Teoman Germaner ve Mustafa Pilevneli tarafından yapılmış rölyefler ziyaretçileri karşılarken, yapının konut katında sanatçı Atilla Galatalı'nın tasarladığı özel seramik şömine yer almaktadır.

Mekânın en belirgin niteliklerinden biri, bünyesinde barındırdığı stüdyo daireler ve misafirhane sayesinde sanatçıların bina içinde konaklayarak uzun soluklu üretimler yapabilmesine imkân tanımasıdır. Grafik tasarım ofisi ve toplantı bölümleriyle desteklenen bu çalışma ekosistemi, ziyaretçilere eserlerin sadece sergilenen hallerini değil, atölyelerdeki yaratım süreçlerini de doğrudan gözlemleyebilme imkânı sunar.

Bu zengin yapı; özellikle baskı teknikleri, heykel ve çağdaş grafik sanatlarla ilgilenen sanatseverler ile araştırmacılar için kapsamlı bir inceleme alanı oluşturmaktadır. Güzel sanatlar fakültesi öğrencileri, grafik tasarımcılar ve sanat eğitimcileri; litografiden serigrafiye kadar uzanan geleneksel baskı yöntemlerini yerinde inceleyerek teknik bilgi edinebilmektedir. Aynı zamanda sanatı üretim anıyla birlikte keşfetmek isteyen bireysel ziyaretçiler ve atölye odaklı çalışmalara ilgi duyanlar için de nitelikli bir öğrenme ortamı sağlanmaktadır.

Konum ve Pratik Bilgiler

İstanbul Grafik Sanatlar Müzesi (IMOGA), İstanbul'un Anadolu yakasında, Çamlıca Tepesi eteklerinde yer almaktadır. Müze şubesi idari olarak Üsküdar ilçesine bağlı Ünalan Mahallesi sınırlarında, Keban Caddesi üzerinde faaliyet göstermektedir. Toplu taşıma ile ulaşım planlayan ziyaretçiler için mekân, M4 Kadıköy-Sabiha Gökçen Havalimanı metro hattının Ünalan Metro İstasyonu'na yakın bir konumda bulunmaktadır. Çamlıca eteklerindeki sakin konumu, ziyaretçilere şehir temposundan uzaklaşarak sanata odaklanma olanağı tanımaktadır.

Müzenin ziyaret gün ve saatleri Salı gününden Cumartesi gününe kadar 10:00 - 17:00 saatleri arasındadır. Tesis, Pazar ve Pazartesi günleri genel ziyarete kapalı tutulmaktadır. Ziyaretçilerin atölye çalışmalarını, sergi katlarını ve koleksiyonları detaylıca gezebilmeleri adına rehberli tur hizmetleri organize edilmektedir. Fiziksel olarak alana gitme imkânı bulamayanlar ise müzenin sunduğu 3D sanal tur altyapısı sayesinde sergi salonlarını dijital ortamda inceleyebilmektedir.

Kültürel alandaki özgün katkılarıyla bilinen kurumun, 2020 yılı T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Ödülü sahibi olduğu belirtilmektedir. Müzenin güncel etkinlik takvimi ve program duyuruları e-bülten üyeliği üzerinden takip edilebilmekte, kurumsal bilgilendirmeler ve atölye katılım detayları için e-posta kanalı ([email protected]) üzerinden iletişim kurulabilmektedir. Kayıtlı bir doğrudan telefon hattı bulunmayan şube için ziyaret planlamalarının belirtilen açık gün ve saat aralıkları dikkate alınarak yapılması önerilmektedir.

Mio Açısından: Buluşma ve Etkinlik

Mio topluluğu için IMOGA, klasik müze gezilerinin ötesine geçen ve doğrudan sanatsal üretime tanıklık ettiren sıra dışı bir buluşma noktasıdır. Sosyal medyada alışılagelmiş galeri paylaşımlarının aksine, burada hem Türkiye'nin ilk özgün baskı resim müzesinin tarihi birikimini hem de aktif atölye süreçlerini içeren çok katmanlı içerikler keşfetmek mümkündür. Sanat tarihi meraklıları, tasarımcılar veya birlikte farklı bir kültürel rota deneyimlemek isteyen arkadaş grupları için odaklanmış ve öğretici bir duraktır.

Görsel paylaşım ve estetik açıdan müze, dikkat çekici pek çok detaya ev sahipliği yapmaktadır. Binanın girişinde yer alan sanatçılar Ali Teoman Germaner ile Mustafa Pilevneli'nin imzasını taşıyan rölyefler, Cihat Burak tarafından projelendirilen mimari hatlar ve konut katındaki Atilla Galatalı tasarımı seramik şömine, platformda paylaşılabilecek nitelikli mimari ve sanatsal kareler sunar. Bunun yanı sıra birinci kattaki Süleyman Saim Tekcan Özgün Baskı Atölyesi'nde bulunan litografi taşları, linolyum ve gravür presleri ile serigrafi tezgâhları, üretim odaklı görsel anlatılar oluşturmak isteyenler için özgün arka planlar sağlamaktadır.

1100 metrekarelik sergileme alanına yayılan 5.000'i aşkın eserlik kalıcı koleksiyon ve İstanbul Ekslibris Müzesi seçkisi, ziyaret sonrasında paylaşılabilecek zengin kültürel öneriler barındırır. Hafta içi veya cumartesi günleri için planlanacak bir kültür turunda rehberli turlara katılmak veya üst kattaki çok amaçlı salonda düzenlenen sanatsal etkinlikleri takip etmek, topluluk üyelerinin Mio üzerinde nitelikli geri bildirimler ve mekân tavsiyeleri oluşturmasını sağlar.