Uluslararası Plastik Sanatlar Derneği

Uluslararası Plastik Sanatlar Derneği (UPSD), UNESCO resmi partneri olan International Association of Art (AIAP/IAA) Türkiye Ulusal Komitesi olarak faaliyet gösteren köklü bir meslek ve sanat derneğidir. Türkiye'de plastik sanatlar alanında üretim yapan sanatçıları temsil eden dernek, Türk sanatının hem ülke genelinde hem de uluslararası platformlarda görünürlüğünü artırmayı amaçlamaktadır. İstanbul Şişli Harbiye semtinde, Maçka Demokrasi Parkı Sanatçı İşlikleri yerleşkesinde bulunan galeri ve çalışma ofisiyle faaliyetlerini sürdüren kurum, sanatçı haklarının korunmasından genç yeteneklerin desteklenmesine kadar geniş bir alanda rol oynamaktadır.

Derneğin kurumsal geçmişinde önemli bir yere sahip olan Bedri Baykam, 18 yıl boyunca UPSD Başkanlığı ve AIAP/IAA Dünya Başkanlığı görevlerini yürütmüştür. Baykam bu süreçte, Kasım 2019 tarihinde Dünya Sanat Günü'nün UNESCO'nun resmi kutlama günleri arasına kabul edilmesine öncülük etmiştir. 15 Aralık 2024 tarihinde gerçekleştirilen 16. Olağan Genel Kurul sonucunda Bedri Baykam Onursal Başkan unvanını almış, dernek başkanlığına ise önceki dönem başkan yardımcısı olan Denizhan Özer seçilmiştir. Yeni dönem yönetiminde Başkan Yardımcısı Murat Havan, Genel Sekreter Nebahat Karyağdı Dülger, Sayman Melik İskender, Galeri Sorumlusu Suat Arıkan ile Yönetim Kurulu Üyeleri Hülya Küpçüoğlu ve Mehmet Özenbaş yer almaktadır. Genel kurul sürecinde Divan Başkanlığı görevini Ekber Yeşilyurt üstlenirken, Denetim Kurulu Başkanlığına Bünyamin Özgültekin getirilmiştir. Önceki dönemlerde genel sekreterlik ve galeri sorumluluğu yapan Fehim Güler ile geçmiş dönemlerde Ankara Şube Başkanlığı görevini yürüten Cezmi Orhan da kurumun örgütsel hafızasında yer alan isimler arasındadır. Dernek, Türk sanatını Anadolu'ya yayma ve genç sanatçılara fon desteği sağlama hedefiyle hareket etmektedir.

Program ve Sunulanlar

Uluslararası Plastik Sanatlar Derneği, plastik sanatlar alanında üretim yapan sanatçılara, araştırmacılara ve sanatseverlere yönelik çok katmanlı bir etkinlik ve hizmet programı yürütmektedir. Derneğin sunduğu programlar; tematik sergilerden kamusal alan tasarım yarışmalarına, profesyonel hak koruma belgelerinden uluslararası genel kurullara kadar uzanmaktadır.

Dernek tarafından hayata geçirilen önemli proje ve etkinlikler şunlardır:

• İstanbul Senin, Yeşil Alanlarda Sanat Yapıtları Tasarımı Yarışması: 20. yüzyılın ilk yarısında İstanbul'un ve ortak kültürel hafızanın iz bırakan kişi ve konuları için açılan kamusal yapıt tasarımı yarışmasıdır. Kentin açık alanlarında sanat yapıtlarının yer almasını ve kültürel mirasın görünür kılınmasını amaçlar.
• Genç Etkinlik 9: Genç kuşak sanatçıların katılımıyla düzenlenen periyodik sergi dizisinin dokuzuncu edisyonudur. Genç yeteneklerin güncel üretimlerini izleyici ve sanat profesyonelleriyle buluşturan önemli bir platform niteliği taşır.
• Akademix III Sergisi: Sanatçıların katılımıyla oluşturulan, akademik ve çağdaş pratikleri sergileme zemininde buluşturan kapsamlı bir sergi programıdır.
• EPİVERON Belgesi: Sanatçıların birlik olarak hareket etmesini, eser takibinin yapılmasını ve sanat piyasasındaki hareketlerin kontrol altına alınmasını sağlayan tescilli eser takip belgesidir. Eserlerin kayıt altına alınması ve telif/hak süreçlerinin güvenceye kavuşturulması için sunulmaktadır.
• AIAP/IAA 19. Olağanüstü Genel Kurulu: 25 ülkeden 60 uluslararası delegenin katılımıyla, İstanbul Büyükşehir Belediyesi destekleri sayesinde tarihi Metro Han'da gerçekleştirilen genel kurul ve sanatsal etkinlik dizisidir.
• UPSD 16. Olağan Genel Kurulu: 15 Aralık 2024 Pazar günü dernek merkezinde üyelerin katılımıyla düzenlenen, yönetsel kararların ve gelecek dönem hedeflerinin belirlendiği genel kurul buluşmasıdır.

Tüm bu faaliyetler, derneğin yalnızca dönemsel sergiler açan bir galeri değil; sanatçıların piyasa ve telif haklarını EPİVERON gibi mekanizmalarla koruyan, kamusal yarışmalarla kentsel hafızaya katkı sunan aktif bir merkez olduğunu göstermektedir.

Atmosfer ve Kimler İçin

Uluslararası Plastik Sanatlar Derneği, hem resmi bir meslek örgütünün kurumsal ağırlığını hem de bağımsız bir sanat galerisinin dinamik sergileme ortamını bir arada sunan bir yapıya sahiptir. Mekân, Maçka Demokrasi Parkı Sanatçı İşlikleri içerisindeki konumu sayesinde şehrin yoğunluğundan ayrışan, yeşil alan dokusuyla çevrili sakin ve odaklanmaya uygun bir atmosferde ziyaretçilerini ağırlar. Bünyesindeki sergi salonu ve toplantı alanları, üyelerin ve sanatseverlerin bir araya gelerek güncel sanat meselelerini değerlendirmesine ve sergilenen eserleri yakından incelemesine elverişli bir zemin oluşturur.

Mekânın hitap ettiği temel kitleler ve sunduğu deneyim alanları şunlardır:

• Plastik Sanatlar Alanında Faaliyet Gösteren Sanatçılar: Dernek, resim, heykel ve diğer plastik sanat dallarında çalışan profesyoneller için mesleki hakların savunulduğu, telif ve eser dolaşımının EPİVERON belgesiyle güvenceye alındığı kurumsal bir dayanışma merkezidir.
• Genç Sanatçılar: Kariyerinin başındaki sanatçılar için Genç Etkinlik sergileri ve tasarım yarışmaları gibi organizasyonlar aracılığıyla üretimlerini sergileme, fon desteği arama ve görünürlük kazanma imkânı sağlar.
• Sanatseverler ve Kültür Takipçileri: Akademix III gibi karma sergileri izlemek, 20. yüzyıl kültürel mirasına odaklanan tasarım projelerini incelemek ve çağdaş sanatın güncel tartışmalarına tanıklık etmek isteyen ziyaretçiler için düzenli bir sergi noktasıdır.
• Uluslararası Sanat Temsilcileri ve Delegeler: UNESCO partneri AIAP/IAA Türkiye Ulusal Komitesi vasfıyla, yurt dışından gelen sanatçı ve komite üyelerinin Türkiye'deki muhatabı olarak diplomatik ve kültürel bağları güçlendiren bir buluşma alanıdır.

Mekânda oluşturulan ortam, ticari bir galeri kaygısından ziyade sanatçı haklarını merkezine alan, kolektif dayanışmayı ve estetik üretimi teşvik eden samimi bir meslek odası niteliği taşır. Böylece mekânı ziyaret edenler, sergilenen yapıtların yanı sıra Türk sanatının uluslararası temsil süreçlerine dair bilgi edinme fırsatı bulur.

Konum ve Pratik Bilgiler

Uluslararası Plastik Sanatlar Derneği'nin merkezi ve sergi salonu, İstanbul ili Şişli ilçesi Harbiye semtinde yer almaktadır. Mekân, Maçka Demokrasi Parkı Sanatçı İşlikleri içerisinde, Şişli Evlendirme Dairesi'nin hemen yanında ve Kadırgalar Caddesi No:7 (Posta Kodu: 34367) adresinde konumlanmıştır. Harbiye ve Maçka bölgesinde yürüyüş mesafesinde bulunan yerleşke, parkın doğal çevresi içerisinde yer almasıyla kentin merkezi kültür akslarından biri üzerinde sakin bir erişim sunar.

Derneğin mekânsal kullanımı ve ziyaret planlamasına dair temel pratik bilgiler şu şekildedir:

• Açık Adres: Maçka Demokrasi Parkı Sanatçı İşlikleri, Şişli Evlendirme Dairesi yanı, Harbiye, Kadırgalar Caddesi No:7, 34367 Şişli / İstanbul.
• Çalışma Saatleri: Hafta içi her gün 13:00 ile 17:00 saatleri arasında açıktır. Cumartesi, Pazar günleri ve resmi tatil günlerinde kapalı tutulmaktadır.
• Sabit Telefon: (0212) 247 62 83
• Mobil İletişim: 0533 162 70 05
• Faks Numarası: (0212) 247 36 85
• E-posta: [email protected]
• Ek Etkinlik Alanları: Dernek merkezindeki sergi ve toplantıların haricinde, AIAP/IAA 19. Olağanüstü Genel Kurulu gibi geniş katılımlı uluslararası etkinlikler İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin destekleriyle tarihi Metro Han bünyesinde gerçekleştirilmiştir.
• Şube Yapısı: Derneğin geçmiş dönemlerinde faaliyet gösteren bir Ankara şubesi bulunmakta olup bu şubenin eski başkanlığını Cezmi Orhan yürütmüştür.

Ziyaretçilerin dernek merkezindeki sergi salonunu gezmek, üyelik işlemleri yürütmek veya EPİVERON belgesi başvurusu yapmak için hafta içi belirtilen 13:00 - 17:00 saat aralığını gözetmeleri gerekir. Galeri sorumlusu Suat Arıkan ve yönetim kadrosunun koordinesinde yürütülen sergi takvimini takip etmek ve etkinlikler hakkında teyit almak için dernek ofisiyle doğrudan irtibat kurulabilir.

Mio Açısından: Buluşma ve Etkinlik

Mio topluluğu için Uluslararası Plastik Sanatlar Derneği, Şişli Harbiye bölgesinde Maçka Demokrasi Parkı ile sanatı buluşturan kurumsal ve kültürel bir duraktır. Şehrin popüler sosyal mekânlarından farklı olarak burası, UNESCO partneri AIAP/IAA Türkiye Ulusal Komitesi güvencesiyle çağdaş Türk sanatının üretim ve hak süreçlerine doğrudan tanıklık edilebilecek bir merkez hüviyetindedir.

Mio kullanıcılarının ziyaret ve buluşma planları açısından mekânın öne çıkan yönleri şunlardır:

• Kültür-Sanat Rotaları İçin Sergi Durağı: Maçka Demokrasi Parkı Sanatçı İşlikleri yerleşkesindeki sergi salonu, park yürüyüşüyle birleştirilebilecek sakin bir sanat molası sunar. Akademix III veya Genç Etkinlik 9 gibi sergiler sırasında çağdaş yapıtları yerinde incelemek ve sanat ortamını fotoğraflayıp sosyal akışta paylaşmak için nitelikli bir ortam sağlar.
• Genç Sanatçılar ve Öğrenciler İçin Ağ Kurma Noktası: Genç sanatçıların görünürlük kazandığı sergiler ve "İstanbul Senin, Yeşil Alanlarda Sanat Yapıtları Tasarımı Yarışması" gibi projeler, kariyerinin başındaki üreticilerin dernek yönetimi ve diğer meslektaşlarıyla bir araya gelmesine zemin hazırlar.
• Sanat Profesyonelleri ve Eser Takibi: Plastik sanatlar alanında çalışanlar için dernek, eserlerinin dolaşımını ve piyasa hareketlerini kayıt altına alan EPİVERON belgesini temin edebilecekleri resmi bir başvuru noktasıdır.
• Ziyaret Zamanlaması ve Planlama: Hafta içi her gün 13:00 - 17:00 saatleri arasında açık olması sebebiyle, öğleden sonra yapılan kültürel ziyaretler ve mesleki görüşmeler için uygundur; hafta sonu kapalı olduğu göz önünde bulundurulmalıdır.

Mio kullanıcıları, Harbiye'deki bu merkezi ve derneğin Metro Han gibi tarihi yapılarda gerçekleştirdiği büyük organizasyonları takip ederek hem bağımsız sergileri keşfedebilir hem de Türkiye'deki plastik sanatlar ortamının güncel nabzını tutabilir.