Panorama 1453 Tarih Müzesi

İstanbul'un fethine tanıklık eden tarihi kara surlarının yanı başında yükselen Panorama 1453 Tarih Müzesi, Zeytinburnu ilçesindeki Topkapı Kültür Parkı içerisinde yer almaktadır. Müzenin yapımına İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından 2005 yılında başlanmış, fiziki süreci 2008 senesinde tamamlanmış ve resmi açılışı 31 Ocak 2009 tarihinde yaklaşık 5 milyon dolarlık bir yatırımla gerçekleştirilmiştir. Müzenin fikir sahibi olan ressam ve çizgi film yönetmeni Haşim Vatandaş, aynı zamanda tüm projenin koordinatörlüğünü yürütmüştür. Bu abidevi eser, sekiz sanatçının aralıksız üç yıl boyunca devam eden uyumlu çalışması sonunda şekillenmiştir. Proje hazırlıklarının ilk yılı derinlemesine araştırmalarla geçmiş; akabinde hazırlanan 1/10 ölçekteki maket çalışması üzerinden eksikler titizlikle tespit edilerek ayrıntılı uygulama planları çizilmiştir. Çalışmanın sanatçı grubunda arka planı oluşturan Ramazan Erkut, figürlerden sorumlu ressam Yaşar Zeynalov, ressam Oksana Legka, storyboard kurgusunu yapan Ahmet Kaya, bilgisayar uygulamalarını yürüten Hasan H. Dinçer ile Murat Efe ve maket çalışmalarını hayata geçiren Atilla Tunca görev yapmıştır. Müzedeki sergilerin içerik ve tarihi muhtevasını ise tarihçi akademisyenler Doç. Dr. Erhan Afyoncu ile Yrd. Doç. Dr. Coşkun Yılmaz kaleme almıştır. Projenin sergi danışmanlığını Mimar M. Hilmi Şenalp, sergi tasarımını ise Özkul Eren üstlenmiştir. 29 Mayıs 1453 sabahını ölümsüzleştiren müze, tarihe tanıklık etmek isteyen her yaştan ziyaretçi için İstanbul'un önemli kültür durakları arasında bulunmaktadır.

Program ve Sunulanlar

Panorama 1453 Tarih Müzesi, ziyaretçilerine fethin askeri, idari ve kültürel boyutlarını kapsayan zengin sergileme programları sunmaktadır. Müzenin ana sergi salonunda yer alan "Fetih ve Kuruluş Sergisi", İstanbul’un kadim kuruluş döneminden başlayarak kuşatma safhalarını, fethi ve Fatih Sultan Mehmed’in hayatını ayrıntılı olarak ele almaktadır. Sergi kapsamında dönemin hukuk anlayışı, sanat ve medeniyet dünyası, kültürel dinamikler ve imar faaliyetleri; orijinal minyatürler, tarihi gravürler, klasik resimler ve çağdaş modern minyatür çalışmaları eşliğinde aktarılmaktadır. Sergide ayrıca Fatih Sultan Mehmet Han'ın tarihe geçen "Ya ben Konstantiniyye'yi alırım ya Konstantiniyye beni." sözü de öne çıkarılmaktadır. Müze bünyesinde ziyaretçilerle buluşan diğer önemli sergileme bölümleri arasında Osmanlı hükümdarlarının tasvir edildiği "Padişah Portreleri" ile fetih sürecini görsel anlatılarla aktaran "Minyatürlerle Fetih" yer almaktadır.

Müzenin ziyaret programı, bireysel turların yanı sıra özel organizasyonlara da olanak tanımaktadır. Günlük ziyaret saatlerinin sona ermesinin ardından mekânda "Kurumsal Etkinlikler" başlığı altında özel kurumsal buluşmalar ve kapalı oturumlu organizasyonlar düzenlenebilmektedir. Ziyaret planlamasında sunulan bilet seçenekleri kategorilere göre ayrılmıştır. Bireysel yetişkinler için geçerli olan Tam bilet ücreti ₺ 330 olarak belirlenmiştir. Öğrenci, öğretmen, asker ve polis mensuplarını kapsayan İndirimli Bilet bedeli ₺ 90 olup, yurt dışından gelen misafirler için geçerli olan Yabancı giriş bileti ise ₺ 900 tutarındadır.

Bilet temini ve geçerlilik kuralları konusunda müze yönetiminin belirlediği net esaslar bulunmaktadır. Giriş biletleri, müzenin kendi gişelerinden ya da resmi satış kanalı olan Passo Online üzerinden temin edilmektedir. Müze gişeleri ve Passo kanalları haricindeki üçüncü taraf satış noktalarından alınan biletler konusunda İBB Kültür AŞ herhangi bir sorumluluk kabul etmemektedir. Bunun yanı sıra fiziksel olarak bütünlüğü bozulmuş, yıpranmış, tahrip edilmiş ya da üzerinde herhangi bir değişiklik yapılmış biletlerin turnikelerden geçişte geçersiz sayılacağı önemle bildirilmektedir.

Atmosfer ve Kimler İçin

Panorama 1453 Tarih Müzesi, ziyaretçilerini adım attıkları ilk andan itibaren kuşatan etkileyici, gerçekçi ve tarihi bir atmosfer sunmaktadır. İşletmenin kendi aktarımına göre hem yatay hem de dikey düzlemde kesintisiz bir kompozisyona sahip olan yapı, "dünyanın ilk tam panoramik müzesi" unvanını taşımaktadır. Müzenin merkezini oluşturan 38 metre çapındaki yarım küre alanda, gökyüzü kubbe şeklinde kesintisiz uzandığı için bakış açısında herhangi bir başlangıç ya da bitiş referans noktası yer almamaktadır. Bu mimari özellik, kapalı bir alanda bulunulmasına rağmen tamamen açık havada, üç boyutlu bir dış mekândaymış hissi uyandırmaktadır. Seyir platformuna adım atan ziyaretçiler, sınırların kaybolması sebebiyle yaklaşık 10 saniye süren belirgin bir optik algı şoku yaşamaktadır.

Müzenin görsel kurgusunda 650 metrekarelik üç boyutlu kuşatma imitasyon alanı ile 2350 metrekarelik iki boyutlu resim alanı derinlik algısıyla kesintisiz birleşmektedir. Ön planda yer alan gerçek boyutlu toplar, ahşap top arabaları ve barut fıçıları, arkadaki tuval resmiyle kusursuz bir geçiş oluşturur. Eserde, ön saflarda insan büyüklüğünde başlayıp perspektif tekniğiyle ufka doğru giderek küçülen yaklaşık 10 bin figür bulunmaktadır. Bu devasa görsel sahne, Sultan II. Mehmed’in binlerce askerine ait tekbir sesleri ve dönemin Mehter Marşları ses efektleri ile desteklenerek ziyaretçiye fethin tam ortasındaymış gibi hissettiren çok boyutlu bir duyusal deneyim yaşatır.

Mekânın kurguladığı bu anlatım; 7’den 70’e herkes, öğrenciler, aileler, gençler, yaşlılar ve tarih meraklıları için öğretici bir çekim noktası oluşturmaktadır. Okul çağındaki gençlerin görsel hafızasını besleyen yapısı, tarihi olayları somutlaştıran sergi salonları ve kurumsal gruplar için sunduğu geniş toplanma olanakları sayesinde müze, farklı ilgi alanlarına sahip tüm yaş gruplarına hitap eden kapsayıcı bir ziyaret profiline sahiptir.

Konum ve Pratik Bilgiler

Panorama 1453 Tarih Müzesi, geçmişte Topkapı’daki Trakya Otogarı’nın bulunduğu alanda, otogarın taşınmasının ardından dönüştürülen yemyeşil, ağaçlar ve çiçeklerle süslü Topkapı Kültür Parkı’nın içerisinde yükselmektedir. Konum olarak fethin en mühim anlarının cereyan ettiği Edirnekapı, Topkapı ve Silivrikapı surlarının yakınında; Fatih Sultan Mehmed’in şehre adım attığı kapının yanı başında ve askerlerin surları aştığı ilk noktalara doğrudan bakan tarihi bir sahada yer almaktadır. Müzenin bulunduğu noktadan bakıldığında sol tarafta Edirnekapı surları, karşı tarafta Topkapı surları, sağ tarafta ise Silivrikapı surları net bir şekilde izlenebilmektedir. Çevresel yerleşim açısından alanın güneyinde tarihi İstanbul Kara Surları uzanırken, batısında Merkezefendi Mezarlığı, doğusunda Topkapı Mezarlığı yer almakta; park sınırları içinde ise Türk Dünyası Kültür Mahallesi ile Takkeci İbrahim Ağa Camii bulunmaktadır.

Toplu taşıma ağlarıyla ulaşım oldukça pratiktir. Mekân; T1 Kabataş-Bağcılar ve T4 Topkapı-Mescid-i Selam tramvay hatları ile Metrobüs Topkapı durağına, ayrıca M1A ve M1B metro hatlarının Topkapı-Ulubatlı istasyonuna yürüme mesafesindedir. Kendi aracıyla gelen ziyaretçiler için Topkapı Kültür Parkı bünyesinde İSPARK’a ait açık ve kapalı/yeraltı otopark alanları hizmet vermektedir.

Ziyaret planlamasına ilişkin pratik operasyonel bilgiler şu şekildedir:

• Adres: Merkezefendi Mh. Topkapı Kültür Parkı Topkapı, Zeytinburnu / İstanbul
• Telefon: (0212) 415 14 53
• E-posta: [email protected]
• Ziyaret Saatleri: 08.30-16.30 (Pazartesi günleri hariç haftanın her günü açıktır)
• Sezon: Pazartesi günleri hariç yılın her günü ziyarete açıktır
• Bilet ve Rezervasyon: Bireysel giriş biletleri Passo sistemi üzerinden online olarak veya müze gişelerinden temin edilmektedir. Normal ziyaret saatlerinin sonrasına denk gelen kurumsal etkinlik talepleri için [email protected] adresi üzerinden iletişim kurulmaktadır.

Mio Açısından: Buluşma ve Etkinlik

Mio topluluğu için Panorama 1453 Tarih Müzesi, klasik müze gezintilerinin ötesine geçen, güçlü bir görsel deneyim ve tematik bir keşif rotası niteliği taşımaktadır. Edebiyat Sanat ve Kültür Araştırmaları Derneği (ESKADER) tarafından verilen 2010 Yılı Kültür Sanat Ödülleri kapsamında "Yılın En İyi Müzesi" ödülüne layık görüldüğü aktarılan mekân, kültürel içerikli hafta sonu programları ve grup buluşmaları için ideal bir buluşma noktasıdır. Müzenin Topkapı Kültür Parkı içerisindeki yeşil dokuyla çevrili konumu, kapalı salondaki panoramik deneyimi park içi açık alan yürüyüşleriyle birleştirme imkânı sağlamaktadır.

Görsel paylaşım ve içerik üretimi açısından müzenin sunduğu kompozisyon son derece zengindir. 38 metrelik yarım küre kubbede kesintisiz devam eden 360 derecelik resim alanı ile ön plandaki barut fıçıları, toplar ve top arabalarından oluşan 650 metrekarelik üç boyutlu imitasyonların yarattığı derinlik, kadrajlarda etkileyici perspektifler ortaya çıkarmaktadır. Ön plandaki gerçek ölçekli figürlerden ufka doğru küçülen 10 bin figürlük anlatım, ziyaretçilerin sosyal paylaşımlarında öne çıkan başlıca görsel unsurlar arasında yer almaktadır. Mekânda yankılanan tekbir sesleri ve Mehter Marşları ise paylaşılan kısa video içeriklerine işitsel bir derinlik katmaktadır.

Fiyatlandırma dengesi genel olarak orta bütçe aralığında konumlanmaktadır. Öğrenciler, öğretmenler, polisler ve askerler için belirlenen ₺ 90 tutarındaki indirimli bilet tarifesi, eğitim amaçlı grup ziyaretleri ve genç kullanıcılar için bütçe dostu bir erişilebilirlik sunmaktadır. ₺ 330 tutarındaki standart yetişkin bileti bireysel kültür turları için makul bir seviyede kalırken, ₺ 900 tutarındaki yabancı misafir bileti yurt dışı konuklarını ağırlayan gruplar için dikkate alınması gereken bir kalemdir. Ayrıca normal ziyaret saatleri sonrasında müze alanının kurumsal etkinliklere açılması, iş dünyası ve profesyonel ekipler için özgün bir buluşma ve prestij ortamı vadetmektedir.