Rezan Has Müzesi

Rezan Has Müzesi, İstanbul’un tarihi yarımadasında, Haliç kıyısındaki Kadir Has Üniversitesi Cibali Kampüsü bünyesinde faaliyet gösteren kapsamlı bir kültür ve sanat mekânıdır. Müzenin kültür ve sanat dünyasına girişi, 11. Uluslararası Doğu Halı Konferansı’nın açılış sergisi olan 'Zamansız Sadelik' ile Mayıs 2007 tarihinde gerçekleşmiştir. Kuruluşundan itibaren 'geçmişi geleceğe bağlayan bir müze mekân' sloganıyla hareket eden kurum, kurucuları ve isim sahipleri Kadir Has ile Rezan Has’ın anısını yaşatan Kadir & Rezan Has Anı Odası'na ev sahipliği yaparken, aktif müzecilik anlayışıyla özgün sergiler ve kültürel etkinlikler düzenlemektedir. Mekân, İlk Çağ'da Khrysokeras (Altın Boynuz), Bizans Dönemi'nde Keras ve Osmanlı Dönemi'nde Haliç-i Konstantiniyye olarak adlandırılan Haliç’in kıyısında, çok katmanlı bir miras üzerinde konumlanmaktadır. Rezan Has Müzesi bünyesinde günümüzden yaklaşık 9000 yıl öncesine tarihlenen zengin bir arkeolojik eser koleksiyonu, 11. yüzyıl Bizans Dönemi su sarnıcı olan Seferikos Sarnıcı, 17. yüzyıl Osmanlı yapı kalıntısı ve 2009 yılında koleksiyona dahil edilen Cibali Tütün Fabrikası’na ait belge ve objeler korunmaktadır. Hem binlerce yıllık arkeolojik mirası hem de Osmanlı ve Erken Cumhuriyet döneminin sanayi hafızasını aynı fiziki alanda buluşturan müze; çocuk eğitim atölyeleri, yayınları ve akademik etkinlikleriyle İstanbul'un kültür rotasında önemli bir yer tutmaktadır.

Program ve Sunulanlar

Rezan Has Müzesi, aktif müzecilik prensibiyle hazırlanan süreli ve sürekli sergilerin yanı sıra zengin bir eğitim ve etkinlik programı sunmaktadır. Müzenin güncel ve geçmiş sergi takviminde, medeniyetlerin aydınlatma teknolojilerini ele alan 'Geçmişin Işığında: Aydınlatmanın Kronolojisi', antik yazıtları ve dilleri odağına alan 'Kayıp Dillerin Fısıldadıkları', mekânın endüstriyel mirasını yansıtan 'Cibali Tütün Fabrikası: Emeğin Mekanı' ve Anadolu maden sanatının nadide örneklerini sunan 'Urartu Kemerleri Sergisi' gibi tematik seçkiler yer almaktadır. Ayrıca müzenin Mayıs 2007'deki ilk sergisi olan 'Zamansız Sadelik' de kurumun sergi tarihçesindeki önemli adımlardan biridir.

Müzenin ziyaretçi kabul ve bilet tarifesinde farklı seçenekler yer almaktadır. Müze giriş ücreti Tam Bilet için 300 TL, İndirimli Bilet için ise 150 TL olarak belirlenmiştir. Müze, her perşembe günü tüm öğrencilere ücretsiz ziyaret imkânı sunarak gençlerin kültür sanat faaliyetlerine katılımını desteklemektedir. Bunun yanı sıra T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca belirlenen kişi ve gruplar ile MMKD kartı sahipleri müzeyi ücretsiz ziyaret edebilmektedir. Müzekart+ sahipleri ise müzeyi yılda bir kez ücretsiz ziyaret edebilmekte ve kurumun ilan edilen yayınlarında yüzde 10 indirim avantajından faydalanabilmektedir.

Müze programı yalnızca sergi gezileriyle sınırlı kalmayıp çok yönlü kültürel faaliyetlerle desteklenmektedir. Kurum bünyesinde uzman anlatımlarıyla rehberli turlar, paneller, seminerler, sempozyumlar, söyleşiler ve konferanslar düzenlenmektedir. Çocuklara yönelik hazırlanan çocuk eğitim programı ve atölyeler ile küçük yaştaki ziyaretçilerin sanat ve tarih bilinci geliştirilmektedir. Müzenin yayıncılık faaliyetleri kapsamında çocuk kitapları ve sergi katalogları okurlarla buluşturulurken, bünyedeki eserlerin korunmasına yönelik konservasyon ve restorasyon çalışmaları sürdürülmektedir. Fiziksel olarak alana gelemeyen ziyaretçiler için ise dijital sanal tur seçeneği sunulmaktadır.

Atmosfer ve Kimler İçin

Rezan Has Müzesi, tarihi ve eğitici atmosferi bir arada barındıran, çok katmanlı mimari yapısıyla öne çıkan kültürel bir deneyim alanıdır. Müzenin en belirleyici mekânsal unsuru, 11. yüzyıl sonlarına tarihlenen Bizans Dönemi su sarnıcı olan Seferikos Sarnıcı'dır. Toplam 48 kemer, 15 ayak ve 20 sütundan meydana gelen bu etkileyici sarnıç yapısı, yüzyıllar boyunca farklı işlevler üstlenmiş; Osmanlı döneminde Cibali Sigara Tütün Fabrikası'nın tütün deposu, İkinci Dünya Savaşı yıllarında ise erzak ambarı olarak kullanılmıştır. Sarnıcın hemen yanı başında yer alan 17. yüzyıl Osmanlı yapı kalıntısı, ziyaretçilere Bizans ve Osmanlı mimari dokusunu aynı mekânda eşzamanlı gözlemleme olanağı tanımaktadır.

Müze ortamı; sanatseverler, tarih araştırmacıları, öğrenciler ve çocuklu aileler için son derece elverişli bir keşif rotası sunmaktadır. Kurumun koleksiyonunda yaklaşık 9000 yıl öncesine uzanan arkeolojik eserlerin yanı sıra yaklaşık 1.100 parçalık Urartu takı koleksiyonu ve 2009 yılında müzeye devredilen yaklaşık 1.900 parçalık Cibali Tütün Fabrikası arşiv ve obje koleksiyonu yer almaktadır. Bu zengin envanter, arkeoloji ve endüstri tarihi çalışan araştırmacılar için kapsamlı bir inceleme sahası oluşturmaktadır.

Eğitici yönü kuvvetli olan müze, hafta içi ders dışı kültürel etkinlik arayan öğrenciler ve hafta sonu çocuklarıyla kaliteli zaman geçirmek isteyen aileler için düzenli çocuk eğitim atölyeleri ve çocuk kitapları sunmaktadır. Mekân içerisinde yer alan Kadir & Rezan Has Anı Odası ise üniversitenin ve müzenin kurucularının kişisel mirasını ve kurumsal tarihçeyi ziyaretçilerle buluşturmaktadır. Tarihsel dokunun sessiz ve korunaklı ortamı, kalabalıktan uzak, derinlikli bir müze deneyimi arayan tüm kültür meraklılarına hitap etmektedir.

Konum ve Pratik Bilgiler

Rezan Has Müzesi, İstanbul’un Fatih ilçesinde, Haliç’in güney kıyısında yer alan Cibali semtindeki Kadir Has Üniversitesi merkez kampüsünde bulunmaktadır. Tarihi yarımadanın önemli kültür akslarından biri olan Unkapanı ile Fener ve Balat güzergâhı üzerinde konumlanan mekânın tam posta adresi Kadir Has Üniversitesi, Cibali - İstanbul, 34083 / Türkiye olarak kayıtlıdır. İlk Çağ’dan Osmanlı’ya farklı isimlerle anılan Haliç sahil şeridinde yer alması, müzeyi sahil boyunca yapılacak kültürel yürüyüşlerin doğal bir durağı haline getirmektedir.

Müzeye toplu taşıma araçlarıyla ulaşım oldukça pratiktir. Ziyaretçiler, T5 Eminönü-Alibeyköy Tramvay Hattı’nı kullanarak doğrudan Cibali durağında inebilirler. Alternatif olarak M2 Yenikapı-Hacıosman Metro Hattı’nın Haliç durağından veya bölgeden geçen çok sayıda toplu taşıma aracının hizmet verdiği Unkapanı-Kadir Has Üniversitesi İETT otobüs durağından yürüyerek yerleşkeye ulaşmak mümkündür.

Rezan Has Müzesi, haftanın her günü 09.00 ile 18.00 saatleri arasında ziyarete açıktır. Müze yalnızca dini bayramların birinci günlerinde ve her yıl 1 Ocak resmi tatilinde kapalı tutulmaktadır. Ziyaret planlaması, rehberli tur talepleri ve güncel etkinlik detayları için kuruma (0212) 533 65 32 numaralı telefon hattından veya [email protected] e-posta adresinden ulaşılabilmektedir. Ayrıca müzenin e-bülten servisi üzerinden etkinlik duyuruları takip edilebilmektedir. Resmi kaynaklarda ve yerel rehberlerde aktarıldığı üzere, müzenin yer aldığı tarihi Cibali Tütün Fabrikası binasının Kadir Has Üniversitesi bünyesindeki restorasyon projesi 2003 yılında Europa Nostra Ödülü'ne layık görülmüştür.

Mio Açısından: Buluşma ve Etkinlik

Mio topluluğu için Rezan Has Müzesi, Haliç sahilinde tarih, arkeoloji ve endüstriyel mirasın iç içe geçtiği özgün bir buluşma ve keşif noktasıdır. Özellikle Fatih, Unkapanı, Cibali ve Fener-Balat hattında bir rota çizen kültür meraklıları için müze, bölgenin çok katmanlı geçmişini tek bir çatı altında görmek adına ideal bir duraktır. Hem üniversite kampüsü içerisinde yer alması hem de sakin ve düzenli sergileme alanlarına sahip olması, burayı gürültüden uzak, nitelikli bir kültürel buluşma alanı haline getirmektedir.

Bütçe ve erişilebilirlik açısından değerlendirildiğinde mekân, ekonomik fiyat kategorisinde yer almaktadır. Tam biletin 300 TL, indirimli biletin 150 TL olması genel ziyaretçiler için makul bir seviyedeyken; perşembe günleri tüm öğrencilere sunulan ücretsiz giriş hakkı, genç Mio kullanıcıları ve öğrenci toplulukları için büyük bir fırsat yaratmaktadır. Ayrıca Müzekart+ sahiplerinin yılda bir kez müzeye ücretsiz giriş yapabilmesi ve sergi yayınlarında yüzde 10 indirimden faydalanabilmesi, kültür kartı kullanıcıları için mekânı cazip kılmaktadır.

Görsel paylaşım ve içerik üretimi açısından müze çok güçlü kareler sunmaktadır. 11. yüzyıla ait Seferikos Sarnıcı'nın 48 kemer ve 20 sütunla çevrili tuğla mimarisi, loş ışıklandırması ve tarihi atmosferi büyüleyici bir arka plan oluşturmaktadır. Aynı alanda yan yana duran 17. yüzyıl Osmanlı kalıntıları, yaklaşık 1.100 parçalık Urartu koleksiyonundaki maden işçilikleri ve tarihi Cibali Tütün Fabrikası'nın emeği simgeleyen tarihi objeleri, Mio üzerinde paylaşılacak zengin kültürel hikâyeler barındırmaktadır. Müze, hafta içi sakin bir sergi turu veya hafta sonu eğitici bir atölye ziyareti için mutlaka kaydedilmesi gereken rotalardan biridir.